Ακουραστη Καρδια!

Δύο εργαστηριακά μηχανήματα έπαιξαν ρόλο στη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες σύγχρονες ιατρικές «πλάνες» αλλά και στην αποκάλυψή της: πρόκειται για την πλάνη που αφορά την καταδίκη της LDLχοληστερόλης η οποία θεωρείται τόσο …κακή ώστε να αποτελεί το κύριο αίτιο μιας σοβαρής και άκρως διαδεδομένης ασθένειας, της στεφανιαίας καρδιοπάθειας.
Το ένα μηχάνημα προσέφερε τα πρώτα καταδικαστικά αλλά παραπλανητικά στην πραγματικότητα στοιχεία σχετικά με την ενοχή της LDLχοληστερόλης ενώ το δεύτερο «συνέλαβε» τελικώς τον πραγματικό …δολοφόνο. Με δεδομένο ότι οι πιο συχνοί και εύκολοι στόχοι του υποτιθέμενου δολοφόνου είναι άνδρες, θα ήταν καλό να δώσεις σημασία στη νέα υπόθεση που έχει διατυπωθεί για την «κακή» χοληστερόλη.
Το πρώτο μηχάνημα, ένα πρωτότυπο μιας συσκευής που ονομάζεται αναλυτική υπερφυγόκεντρος, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανακάλυψη το 1949 της υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνης (HDL) και της χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνης (LDL). Αυτά τα κοινά λιπίδια του αίματος, έμελε να καταγραφούν στο μυαλό των ανθρώπων ως δύο όψεις ενός νομίσματος, εκ των οποίων η μία είναι αγγελική και η άλλη διαβολική. Ετσι όλοι αποκαλούμε πλέον την HDL«καλή» χοληστερόλη και την LDL«κακή» χοληστερόλη. Τώρα πλέον όμως στοιχεία δείχνουν ότι αυτή η απλούστευση μάλλον δεν είναι σωστή, ούτε χρήσιμη.
Σε κάθε περίπτωση τα «παρατσούκλια» της χοληστερόλης βγήκαν από εκείνο το τεράστιο μηχάνημα που έκανε φυγοκέντρηση  στο πλάσμα του αίματος περιστρέφοντάς το 40.000 φορές το λεπτό από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 ως τη συνταξιοδότηση της συγκεκριμένης συσκευής το 2004. Ένα μηχάνημα ήταν αρκετό να διαμορφώσει τα πιστεύω ολόκληρου του πληθυσμού αλλά και των ειδικών σχετικά με τις καρδιοπάθειες.
Επί δεκαετίες οι πεποιθήσεις  σχετικά με τη σχέση της LDLχοληστερόλης με τις καρδιοπάθειες έφεραν τεράστιες αλλαγές σε πολλούς τομείς: στο τι τρώμε, στο τι φάρμακα παίρνουμε, στο ποιους ακριβώς δείκτες μετράμε όταν κάνουμε εξετάσεις αίματος. Αυτή η υπεραπλουστευμένη άποψη σχετικά με το ότι όλη η LDLχοληστερόλη είναι ίδια καθώς και ότι όλη η LDLχοληστερόλη είναι κακή, οδήγησε στην υιοθέτηση μιας λανθασμένης διατροφικής συμπεριφοράς, σύμφωνα με την οποία η κατανάλωση κάθε είδους κορεσμένου λίπους αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.
Η υπόθεση σχετικά με την «κακή» LDLδημιούργησε και άλλη μια τάση που έκανε φαρμακοβιομηχανίες να τρίβουν τα χέρια τους: ονομάζονται στατίνες και λαμβάνονται από εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε παγκόσμιο επίπεδο για τη μείωση της χοληστερόλης. Μάλιστα σαν να μην έφθαναν οι στατίνες που λαμβάνονται από ενηλίκους το περασμένο καλοκαίρι εγκρίθηκε στην ΕΕ «παιδική» έκδοση μιας διάσημης στατίνης, του Lipitor, η οποία μάλιστα ήρθε οκτώ χρόνια μετά την αντίστοιχη αμερικανική έγκριση.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Τζον Άμπραμσον στο βιβλίο του «OverdosedAmerica» «ως αποτέλεσμα αυτών των οδηγιών και των αποφάσεων, ο έλεγχος της χοληστερόλης αποτελεί πλέον τον κύριο στόχο της πρόληψης στις ΗΠΑ».
Ετσι, είναι κάτι παραπάνω από ανησυχητικό για εκατομμύρια ανθρώπους το γεγονός ότι το δεύτερο μηχάνημα της ιστορίας μας, μια πολύπλοκη σύγχρονη συσκευή η οποία «κατοικεί» στο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας, έδειξε ότι όλη η υπόθεση σχετικά με την LDLχοληστερόλη έχει σαθρά θεμέλια.
Πριν από μερικούς μήνες, ο Ρόναλντ Κράους, διευθυντής του Τμήματος Ερευνας για την Αθηροσκλήρωση στο Ερευνητικό Ινστιτούτο του Παιδιατρικού Νοσοκομείου του Οκλαντ, έδειξε σε έναν δημοσιογράφο του αμερικανικού Men’sHealthένα νέο, πρωτοποριακό σύστημα για την καταγραφή και τη μέτρηση της LDL. Χρησιμοποιώντας μια διαδικασία γνωστή ως ανάλυση κινητικότητας ιόντων, ο δρ Κράους και οι συνεργάτες του ανέπτυξαν την πρώτη συσκευή η οποία μπορεί να αναλύει την LDLκαι τις άλλες λιποπρωτεϊνες τόσο πολύ, ώστε να αποκαλύπτει τα παραμικρά «συστατικά» τους. (Υπάρχουν και κάποιες άλλες μέθοδοι ανάλυσης όλων των στοιχείων της LDL, ωστόσο είναι έμμεσες και όχι άμεσες όπως αυτή των ειδικών στο Οκλαντ).
Μια εταιρεία με έδρα το Νιου Τζέρσι, η QuestDiagnostics, συνεργάστηκε επί επτά έτη με τον δρα Κράους – ο ειδικός βοηθά μάλιστα τώρα να δημιουργηθούν στις ΗΠΑ οι νέες συστάσεις των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ σχετικά με τη χοληστερόλη – προκειμένου να αναπτυχθεί η νέα μέθοδος ανάλυσης της χοληστερόλης. Η φιλοσοφία της διαδικασίας δανείζεται στοιχεία από εκείνες που χρησιμοποιούνται για την ανάλυση της ρύπανσης της ατμόσφαιρας καθώς και των υπολειμμάτων των εκρηκτικών.
Το όλο εγχείρημα είναι  ακριβό – κόστισε 250.000 δολάρια και το πρωτότυπο μηχάνημα που προέκυψε διαθέτει πολύ εξελιγμένη τεχνολογία.
«Προσδιορίζει το μέγεθος του κάθε σωματιδίου με βάση τη Φυσική σε πολύ γρήγορες ταχύτητες» εξηγεί ο δρ Κράους με θαυμασμό.
Το τεχνολογικό αυτό επίτευγμα δεν είναι ακόμη έτοιμο για μαζική χρήση. Ωστόσο όσα έχουν φανεί μέχρι στιγμής από τις αναλύσεις που έχει προσφέρει, μαρτυρούν ότι δεν είναι πλέον δυνατόν  η LDLχοληστερόλη να θεωρείται ότι αποτελεί την μοναδική πηγή πρόκλησης καρδιοπαθειών.  Μπορεί όλα τα φυλλάδια που βρίσκεις στην αίθουσα αναμονής του γιατρού σου να παρουσιάζουν την LDLχοληστερόλη ως έναν μοναδικό «σκοπευτή» που απειλεί να πυροβολήσει την καρδιά σου, ωστόσο όλα αυτά τα φυλλάδια δεν λαμβάνουν υπόψη τους ένα βασικό επιστημονικό γεγονός: Ο γενικευμένος όρος ‘κακή’ χοληστερόλη δεν δείχνει ότι υπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί τύποι σωματιδίων LDLτα οποία συμπεριφέρονται διαφορετικά. Δεν δείχνει επίσης ότι δεν εμπλέκονται όλα τα σωματίδια LDLστις καρδιοπάθειες.
Ορισμένες από τις μορφές LDLείναι σχετικώς ασφαλείς ενώ ορισμένες άλλες είναι επικίνδυνες. Το να αντιμετωπίζουμε όλους τους τύπους της LDLως έναν και μοναδικό – αυτό που ακριβώς συμβαίνει όταν κάνουμε εξετάσεις αίματος στις οποίες αναγράφεται απλώς μια μέτρηση της LDL– μας στέλνει ένα πολύ παραπλανητικό μήνυμα σχετικά με τη δράση αυτής της χοληστερόλης στον οργανισμό μας. Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλά άτομα που πιθανώς δεν χρειάζονται φάρμακα λαμβάνουν φαρμακευτική θεραπεία η οποία μάλιστα δεν στοχεύει τα σωστά μόρια της LDL. Το αποτέλεσμα είναι επίσης ότι αντικαθιστούμε στη διατροφή μας τροφές που είναι ευεργετικές με άλλες που δεν μας προσφέρουν τίποτα.
Αποδεικνύεται λοιπόν περίτρανα ότι πρέπει να μάθουμε επιτέλους ποιος είναι ο πραγματικός εχθρός της καρδιάς μας προκειμένου να τον νικήσουμε.
Η LDL έχει τέσσερις μορφές: μια μορφή μεγάλων σωματιδίων που είναι γνωστή ως μεγάλη LDL,και τρεις άλλες μορφές γνωστές ως μέτρια, μικρή και πολύ μικρή LDL. Μια διατροφή πλούσια σε κορεσμένο λίπος αυξάνει κυρίως τον αριθμό των μεγάλων σωματιδίων LDL, ενώ ένα διατροφικό μοντέλο με λίγα λιπαρά και πολλούς υδατάνθρακες αυξάνει τον αριθμό των σωματιδίων των άλλων τριών μορφών της LDL. Τα μεγάλα σωματίδια LDLείναι γενικώς …καλοπροαίρετα, ενώ οι άλλες μορφές μικρών, πυκνών σωματιδίων είναι αυτές που κάνουν τους επιστήμονες να ανησυχούν.

menshealth.gr